Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00209 002923 22415362 na godz. na dobę w sumie

Bunt. Strajki w Trójmieście. Sierpień 1980 - ebook/epub

Bunt. Strajki w Trójmieście. Sierpień 1980 - ebook/epub
Bunt. Strajki w Trójmieście. Sierpień 1980 - ebook/epub
Anna Machcewicz
Europejskie Centrum Solidarności
„Bunt” to wielowątkowa, pasjonująca opowieść o wydarzeniu, które zmieniło Polskę. Zaczyna się w chwili, gdy po krwawym stłumieniu strajku w Grudniu 1970 roku władze obiecały lepsze życie. Wzrosła dostępność dóbr, świat wydawał się bliższy. A jednak nadszedł bunt. Ukazująca się w 35. rocznicę tamtych wydarzeń książka Anny Machcewicz to pierwsza pełna opowieść o Wielkim Strajku z sierpnia 1980 roku. Choć jego centrum znajdowało się w Stoczni Gdańskiej, akcja rozgrywała się w określonym miejscu i czasie, nie jest to historia lokalna. Te same hasła i postulaty podjęli protestujący w Szczecinie, Elblągu, Krakowie, Łodzi, we Wrocławiu, na Śląsku i w dziesiątkach innych miejsc w całej Polsce. „Bunt” łączy w sobie elementy reportażu, opowieści historycznej i analizy społecznej. Relacje świadków splatają się z informacjami pochodzącymi z – często mało znanych – materiałów źródłowych. Machcewicz szuka nowych perspektyw, aby spojrzeć na tylko pozornie dobrze w Polsce znany temat. To wszystko sprawia, że „Bunt” czyta się jak pasjonującą powieść. Machcewicz stara się dostrzec to, czego nie dostrzegła władza. Co z tego, że zarobki Polaków były lepsze, skoro nie mogli na opustoszałym rynku kupić upragnionych lodówek, pralek czy samochodów. Denerwowała ich propaganda sukcesu w zderzeniu z realnym światem niedoborów, kolejek i zalewem bubli, drogich Peweksów, nie chcieli nawet słuchać o osiągnięciach PRL-u, drażnił bałagan w pracy, urzędnicza korupcja, bali się ukrytych podwyżek cen. Pierwsza fala strajków w Polsce przyszła w lipcu 1980 roku i opadła, ale 14 sierpnia wybuchł wielki protest w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, za którą poszły setki zakładów najpierw na Wybrzeżu, a potem w całym kraju. Trójmiejski background odegrał w tym buncie ogromną rolę, tutaj pamięć krwawej rozprawy władzy z robotnikami z Grudnia 1970 roku przechowywana była latami w pracy i w domach, wzmacniana działaniami gdańskiej opozycji. Postulaty strajkowe niemal od początku nie były tylko walką o chleb, lecz i walką o godność pracownika. „Bunt” pozwala zrozumieć, w jaki sposób niezgoda połączyła grupy nieznanych sobie ludzi. Jak doprowadziła do podpisania w świetle kamer porozumienia, w którym zmuszono władze komunistyczne do ustępstw.
Wszystkie kategorie Tylko dokument, literatura faktu, reportaże Tylko pozostałe kategorie
Książki podobne do wybranej publikacji
Kobiety Solidarności - ebook/epub
Kobiety Solidarności - ebook/epub
Marta Dzido
Świat Książki

Kiedy w sierpniową sobotę 1980 roku zadowoleni z podwyżki robotnicy zakończyli strajk i chcieli wyjść ze Stoczni Gdańskiej, to one zamknęły bramy, tym samym rozpoczynając strajk solidarnościowy. Podobno na murze stoczni wisiał transparent z napisem „Kobiety nie przeszkadzajcie nam, my walczymy o Polskę.'

One odważyły się przeszkodzić.

Miały przed sobą najlepsze lata życia. Młode kobiety...

Gdy otworzyli bramy, zaczęłam iść w stronę domu… Rozmowy z Joanną Muszkowską-Penson - ebook/pdf
Gdy otworzyli bramy, zaczęłam iść w stronę domu… Rozmowy z Joanną Muszkowską-Penson - ebook/pdf
Jacek Ladorucki
Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
Joanna Muszkowska-Penson, ur. 1921 w Warszawie, córka Jana Muszkowskiego i Janiny z Badiorów. W latach 1940–1941 łączniczka w Komendzie Głównej ZWZ. W latach 1941–1945 więźniarka obozu koncentracyjnego w Ravensbrück. Profesor nauk medycznych, absolwentka Akademii Medycznej w Łodzi (1950). W latach 1950–1980 zatrudniona w Klinice Chorób Nerek Akademii Medycznej w Gdańsku, od 1980 r...

Lekcje historii PRL w rozmowach - ebook/pdf
Lekcje historii PRL w rozmowach - ebook/pdf
Andrzej Brzeziecki
WAB

Lekcje historii PRL w rozmowach to opowieść o przeszłości, która – chcąc nie chcąc – stanowi podstawę naszej tożsamości. Nawet ludzie urodzeni po 1989 roku, dla których Polska Ludowa jest równie odległa co głębokie średniowiecze, wciąż jeszcze mieszkają w zbudowanych wówczas domach, czytają wydawane wtedy książki i stykają się z przejawami mentalności, określanej właśnie jako „peerelowska”...

Życie Anny Walentynowicz - audiobook
Życie Anny Walentynowicz - audiobook
Tomasz Jastrun
MTJ

Książka Tomasza Jastruna Życie Anny Walentynowicz ukazała się po raz pierwszy w 1985 roku nakładem podziemnej Niezależnej Oficyny Wydawniczej. Dzieje Anny Walentynowicz przedstawione zostały na podstawie Jej własnych relacji. Obejmują okres do 1984 roku. Drugie wydanie książki Życie Anny Walentynowicz w stosunku do pierwszego poszerzone jest jedynie o wstęp, dopisany przez Tomasza Jastruna w styczniu 2011 roku...

Życie Anny Walentynowicz - ebook/pdf
Życie Anny Walentynowicz - ebook/pdf
Tomasz Jastrun
MTJ

Książka Tomasza Jastruna 'Życie Anny Walentynowicz' ukazała się po raz pierwszy w 1985 roku nakładem podziemnej Niezależnej Oficyny Wydawniczej. Dzieje Anny Walentynowicz przedstawione zostały na podstawie Jej własnych relacji. Obejmują okres do 1984 roku.

Drugie wydanie książki 'Życie Anny Walentynowicz' w stosunku do pierwszego poszerzone jest jedynie o wstęp, dopisany przez Tomasza Jastruna w styczniu 2011 roku...

Sobibór - ebook/epub
Sobibór - ebook/epub
Opracowanie zbiorowe
Ośrodek Karta

Unikatowa opowieść o hitlerowskim obozie śmierci Sobibór, funkcjonującym w czasie II wojny na wschodnich krańcach Lubelszczyzny. Niemcy z bezwzględną skutecznością przeprowadzali tam program masowej, natychmiastowej zagłady Żydów. W październiku 1943 więźniowie zorganizowali bunt, w wyniku którego wielu z nich udało się zbiec. Po tym wydarzeniu Niemcy zlikwidowali całą tę katownię...


Pokochać Ukrainę - ebook/epub
Pokochać Ukrainę - ebook/epub
Alina Łęska, Jacek Łęski
Wielka Litera
Polaków i Ukraińców dzielą granica, stereotypy i wydarzenia z historii. Jednak książka polsko-ukraińskiego małżeństwa uświadamia, że mało wiemy o sobie nawzajem...

Ukraina, Ukraińcy i Polacy oczami polsko-ukraińskiego małżeństwa – historia, polityka, kuchnia, kariera, korupcja, sztuka, miłość, zwyczajne życie i droga do Europy, młode pokolenie kontra sowiecka tradycja...

Historia pewnej nadziei. Październik  56 oczami amerykańskiej korespondentki - ebook/epub
Historia pewnej nadziei. Październik 56 oczami amerykańskiej korespondentki - ebook/epub
Wydawnictwo Akademickie DIALOG

'Historia pewnej nadziei. Październik ’56 oczami amerykańskiej korespondentki' to książka o niezwykłym stanie ducha Polaków w czasie 'październikowej odwilży' 1956 roku, której autorką jest wybitna dziennikarka Flora Lewis - korespondentka The Washington Post w bloku sowieckim. Jej relację z wypełnionej nadzieją postalinowskiej Polski pisane były dla zachodnich czytelników i stanowiły dynamiczny obraz zachodzących w Polsce przemian...

Szczecin: Grudzień – Sierpień – Grudzień - ebook/epub
Szczecin: Grudzień – Sierpień – Grudzień - ebook/epub
Małgorzata Szejnert, Tomasz Zalewski
Walkowska Wydawnictwo

Kiedy 22 sierpnia 1980 r. Małgorzata Szejnert i Tomasz Zalewski przyjechali do Szczecina, Stocznia Warskiego stała już cztery dni, a gdańska tydzień. Dwójkę reporterów, którzy chcieli opisać zbuntowane Wybrzeże, wysłał w delegację Jerzy Putrament, redaktor naczelny 'Literatury', postać w tamtych latach tyleż znacząca, co symboliczna. Piewca socrealizmu, członek KC PZPR. Ani on, ani reporterzy nie wiedzieli jeszcze...

Zbrodnia kajzera - ebook/epub
Zbrodnia kajzera - ebook/epub
David Olusoga, Casper W. Erichsen
Wielka Litera

Mało znana historia ludobójstwa plemion Herero i Nama w imperium kolonialnym Cesarstwa Niemieckiego to, zdaniem autorów tej wstrząsającej książki, zbrodnia, stanowiąca zapowiedź nazistowskiego planu Zagłady.

Tak jak wielu innych Niemców pod koniec XIX wieku, [Heinricha] Göringa do służby w Afryce skłoniło przekonanie, że w niedalekiej przyszłości kontynent ten stanie się przestrzenią życiową...

Zaraza - ebook/epub
Zaraza - ebook/epub
Jerzy Ambroziewicz
Dowody na Istnienie

Pierwsze ofiary, nowe ogniska choroby, wybuch epidemii... Lęk, izolacja i komunistyczna propaganda... Reporterska wersja „Dżumy” rozgrywająca się we Wrocławiu w 1963 roku.

Zamknięte miasto. Kursujące nocami karetki. Mieszkańcy porywani przez ludzi w ciężkich gumowych kombinezonach z maskami na twarzach. To nie scenariusz filmu science fiction, ale fabuła „Zarazy” – reporterskiej opowieści o epidemii ospy...

Włochaty - ebook/pdf
Włochaty - ebook/pdf
Łukasz Gołębiewski, Malwina Markiewicz
Biblioteka Analiz Sp. z o.o.

Książka o zespole Włochaty nie jest tylko jubileuszową laurką z okazji dwudziestolecia zespołu. Znalazły sie tu teksty napisane specjalnie z myślą o tej publikacji, znalazła się tu pierwsza wyczerpująca historia zespołu, są też wywiady, pełna dyskografia, teksty wszystkich nagranych na płytach piosenek. Materiał uzupełniają liczne archiwalne zdjęcia, wiele z nich publikowanych po raz pierwszy...


Gang różowego sari - ebook/epub
Gang różowego sari - ebook/epub
Amana Fontanella-Khan
Wielka Litera

Opowieść o Hinduskach, które postanowiły wziąć sprawiedliwość w swoje ręce.

W stanie Uttar Pradesh kobiety często pozbawione są wszelkich praw. Bohaterki reportażu postanowiły sprzeciwić się tej haniebnej tradycji i zawalczyły o swoją godność, a nawet życie.  Utworzyły grupę, przywdziały różowe sari i za pomocą pomalowanych na różowo kijów biorą odwet na mężach, którzy bili swoje żony...

Maryja płacze na Ukrainie - ebook/epub
Maryja płacze na Ukrainie - ebook/epub
Małgorzata Pabis
Rafael

W małym kościółku tuż za polską granicą z Ukrainą, całkiem niedawno, bo w 2005 roku, zapłakała figura Matki Bożej. Nie towarzyszyły temu objawienia, nie było orędzi, były tylko łzy…Na początku 2014 roku świat stanął na krawędzi globalnego konfliktu zbrojnego. Oczy wszystkich zwrócone zostały na Ukrainę. Czy te dwa wydarzenia są ze sobą związane? Dlaczego Maryja zapłakała na tamtej ziemi...

ŻYRARDÓW - ebook/pdf
ŻYRARDÓW - ebook/pdf
Przemysław Lis-Markiewicz
Wydawnictwo Psychoskok

Powieść o pierwszym w historii Europy Strajku Kobiet, który wybuchł w Żyrardowie w 1883 roku.
„Naszym kochanym siłaczkom, wojowniczkom o prawa człowieka i obywatela, dzielnym, nieustraszonym, wspaniałym kobietom. Bo tylko kobiety mogą uratować ten świat przed zagładą”
Historia się powtarza.
Co rano parowa świstawka ogłaszała początek zmiany. Jedna pensja nie wystarczała na utrzymanie rodziny...


Narodziny „S” - ebook/epub
Narodziny „S” - ebook/epub
Mirosław Stępniak
Narodowe Centrum Kultury

Publikacja Narodziny„S” to początki Solidarności w Stoczni Gdańskiej przedstawione w czarno-białych zdjęciach Mirosława Stępniaka. Zebrane w albumie fotografie dokumentują przełomowe dla Polski chwile, ukazane z perspektywy jednego człowieka – fotoreportera przeczuwającego, że oto na jego oczach, rodzi się „nowe”. Album Mirosława Stępniaka to niewątpliwie świadectwo wielkiej historii...

Rywalki - ebook/epub
Rywalki - ebook/epub
Gill Paul
Mando

Historia o wielkiej miłości, namiętnościach, pasji, zdradzie i tragedii

Jackie Kennedy, pierwsza dama, ikona mody i ulubienica Ameryki nie jest szczęśliwa ze swoim nadmiernie ambitnym i niewiernym mężem. Kiedy więc dostaje propozycję spędzenia wakacji na luksusowym jachcie miliardera, zgadza się na podróż, która ostatecznie odmieni jej życie. Czy na lepsze?

Maria Callas jest najlepszą sopranistką na świecie...

Brzydki, zły i szczery - audiobook
Brzydki, zły i szczery - audiobook
Adam Ostrowski
Wielka Litera

Pierwsza autobiografia legendy polskiego rapu

Cała rodzina mocno wierzyła, że zostanę skrzypkiem. Został ikoną polskiego rapu, a rymowane opowieści do zapętlonych bitów uczynił sposobem na życie. Od początku lat dziewięćdziesiątych konsekwentnie utrzymuje, że nie wyobraża sobie, by mógł robić coś innego.

O.S.T.R., czyli Adam Ostrowski – „Rocznik osiemdziesiąty, bez Insta...

Brzydki, zły i szczery - audiobook
Brzydki, zły i szczery - audiobook
Adam Ostrowski
Wielka Litera

Pierwsza autobiografia legendy polskiego rapu

Cała rodzina mocno wierzyła, że zostanę skrzypkiem. Został ikoną polskiego rapu, a rymowane opowieści do zapętlonych bitów uczynił sposobem na życie. Od początku lat dziewięćdziesiątych konsekwentnie utrzymuje, że nie wyobraża sobie, by mógł robić coś innego.

O.S.T.R., czyli Adam Ostrowski – „Rocznik osiemdziesiąty, bez Insta...

Ludowa historia Polski - ebook/epub
Ludowa historia Polski - ebook/epub
Adam Leszczyński
WAB

Opowieść o tym, co zostało w polskiej pamięci zakłamane, albo z niej wyparte. To historia 90 proc. Polaków -- ubogich i niewykształconych, tych, którzy mieli ciężko pracować i słuchać narodowych elit -- od początku Polski aż do czasów współczesnych.

Głównym przedmiotem książki jest władza -- władza tych, którzy w społeczeństwie są na górze nad tymi, którzy są na dole -- oraz instytucje społeczne...

Wielka Wojna Olczyźniana 1941-1945 - ebook/epub
Wielka Wojna Olczyźniana 1941-1945 - ebook/epub
Christian Hartmann
Wydawnictwo Poznańskie

Mało która wojna była taka jak ta. Mało która była tak krwawa, miała tak daleko idące następstwa i zostawiła w pamięci tak głębokie ślady jak ta, którą od 1941 do 1945 roku toczyły ze sobą hitlerowskie Niemcy i stalinowski Związek Radziecki. Chodzi nie tylko o to, że wszystko w tej wojnie było na wielką skalę: teatr działań, czas jej trwania, liczba uczestników oraz liczba ofiar...

Kosmos. Dziesięć rzeczy, które należy o nim wiedzieć - ebook/epub
Kosmos. Dziesięć rzeczy, które należy o nim wiedzieć - ebook/epub
Becky Smethurst
Marginesy

Czternaście miliardów lat dziejów wszechświata dla osób, które nie mają dużo czasu na czytanie

Ta książka jest dla każdego, kto chce łatwo zrozumieć oszałamiające podstawy naszego niezwykłego, rozszerzającego się wszechświata.

Astronomka Becky Smethurst opowiada o grawitacji i do czego służy, o samych początkach, czyli Wielkim Wybuchu, o nieuchwytnej ciemnej materii i nie mniej uchwytnej antymaterii...

Imperium - ebook/epub
Imperium - ebook/epub
Niall Ferguson
Wydawnictwo Literackie

U szczytu swojej potęgi Imperium Brytyjskie zajmowało blisko czwartą  część świata, zamieszkiwała je czwarta część ludzkości. W jaki sposób deszczowa wysepka zwana Brytanią przerodziła się w Imperium? Jakie były przyczyny jego upadku? Chociaż Imperium jako najważniejszy produkt zachodniej cywilizacji kładło podwaliny pod dzisiejszy świat - współcześnie, nawet w Anglii, panuje moda na demonizowanie jego dorobku...

Jan III Waza i misja Possewina - ebook/epub
Jan III Waza i misja Possewina - ebook/epub
Feliks Koneczny
Prohibita

Szwecja w XVI wieku uwalnia się spod panowania duńskiego, na tronie zasiada Gustaw Waza, a w Europie żniwa zaczyna zbierać rewolucja protestancka. Po jego śmierci w 1560 roku zaczyna się walka o władzę między synami: Erykiem XIV, Magnusem, Janem III i Karolem Sudermańskim. Jednocześnie zaczyna się decydująca walka o religijną tożsamość Szwedów. Dlaczego Szwecja odeszła od religii katolickiej...

Świat bez kobiet. Płeć w polskim życiu publicznym - ebook/epub
Świat bez kobiet. Płeć w polskim życiu publicznym - ebook/epub
Agnieszka Graff
Marginesy
Od pierwszego wydania Świata bez kobiet minęło 20 lat. Wiele się zmieniło na lepsze ale równie wiele na znacznie gorsze. Przeżywamy dziś apogeum procesu, którego wczesną fazę Agnieszka Graff diagnozowała. Nie zaczęła się wtedy dyskusja o prawach kobiet, bo ją przerywano i ośmieszano. Dziś widać, że nie przez przypadek. Milczenie to nieodłączna część układu politycznego: po 1989 roku budowano nad Wisłą demokrację...
Wampir z Zagłębia - ebook/epub
Wampir z Zagłębia - ebook/epub
Przemysław Semczuk
Znak
Tylko dla czytelników o mocnych nerwach! Najsłynniejszy seryjny morderca kobiet czy ofiara systemu?To było najtrudniejsze śledztwo w historii polskich organów ścigania. Wampir z Zagłębia przez siedem lat terroryzował społeczeństwo. W polowaniu na mordercę kobiet brało udział trzy tysiące funkcjonariuszy, podejrzanych było 23 tysiące mężczyzn. Gdy za głowę wampira wyznaczono nagrodę miliona złotych...
Zwiać za wszelką cenę - ebook/epub
Zwiać za wszelką cenę - ebook/epub
Jarosław Molenda
Bellona

Jednym z elementów systemu komunistycznego w Polsce było odebranie obywatelom możliwości wyjazdu z kraju. Zamknięcie granic państwa i izolacja od wpływów „zewnętrznych” prowadzić miały do przejęcia przez władzę pełnej kontroli nad społeczeństwem. Wyjazd lub przyjazd do Polski był możliwy tylko dla pewnej grupy ludzi uprzywilejowanych lub tych, którzy z wielu innych względów niezbędni byli do załatwienia ważnych dla funkcjonowania...

Gotowość. Kryzys bydgoski 1981 - ebook/epub
Gotowość. Kryzys bydgoski 1981 - ebook/epub
Opracowanie zbiorowe
Ośrodek KARTA
Ciąg wypadków w marcu 1981, zwany kryzysem bydgoskim, to mieszczący się w dwóch tygodniach przełom polityczny i społeczny w Polsce, który rozpoczął się w Bydgoszczy incydentem, sprowokowanym przez władze komunistyczne, a zakończył rozstrzygnięciem ogólnopolskim – o zasadniczym znaczeniu dla przyszłości kraju. Publikacja przedstawia zapis tamtych wydarzeń, opowiedziany wyłącznie głosami świadków (głównych bohaterów zdarzeń...
Kanut Wielki. Wnuk Mieszka - audiobook
Kanut Wielki. Wnuk Mieszka - audiobook
M.J. Trow
Storybox.pl

Miłość, zdrada, walka o władzę – oto opowieść o wikingu, który zbudował imperium. Legenda mówi, że chciał, by na jego rozkaz zatrzymały się nawet morskie fale...

Kanut Wielki (inaczej Knut Wielki), syn Swena Widłobrodego i wnuk Mieszka I, był jednym z najpotężniejszych władców w Europie początków XI wieku, twórcą tzw. imperium Morza Północnego...

Przewiew. 12 historii otwartych - ebook/epub
Przewiew. 12 historii otwartych - ebook/epub
Praca zbiorowa
Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik"

Tej wszędzie pełno, tamten ostrożny i nieśmiały. Ten wariat, ale swoje robi. A ta w ruchu i wirze, jak jej włosy. W 12 reportażach i w fotografiach Anny Bedyńskiej spotykamy bardzo różnych ludzi. Czytając książkę, widzimy, że każdy z liderów pisze niepowtarzalną, wyjątkową historię. Ma własny wzór, nie do podrobienia. Ale kiedy już tę różnorodność i niezwykłość wyraźnie zobaczymy...

Lawrence z Arabii. Wojna, zdrada, szaleństwo mocarstw. Jak powstał dzisiejszy Bliski Wschód - ebook/epub
Lawrence z Arabii. Wojna, zdrada, szaleństwo mocarstw. Jak powstał dzisiejszy Bliski Wschód - ebook/epub
Scott Anderson
Magnum

Pasjonująca opowieść o powstaniu arabskim przeciwko Turkom i sekretnej grze o władzę nad Bliskim Wschodem. Bohaterem książki jest legendarny Lawrence z Arabii, brytyjski historyk z wykształcenia, archeolog z pasji rozmiłowany w kulturze arabskiej, oficer i pisarz. W 1914 roku został przydzielony do służb wywiadu w Kairze.

Wobec krwawej rzezi dokonującej się w Europie w czasie pierwszej wojny światowej państwa zachodnie nie poświęcały...

Lawrence z Arabii. Wojna, zdrada, szaleństwo mocarstw. Jak powstał dzisiejszy Bliski Wschód - ebook/pdf
Lawrence z Arabii. Wojna, zdrada, szaleństwo mocarstw. Jak powstał dzisiejszy Bliski Wschód - ebook/pdf
Scott Anderson
Magnum

Pasjonująca opowieść o powstaniu arabskim przeciwko Turkom i sekretnej grze o władzę nad Bliskim Wschodem. Bohaterem książki jest legendarny Lawrence z Arabii, brytyjski historyk z wykształcenia, archeolog z pasji rozmiłowany w kulturze arabskiej, oficer i pisarz. W 1914 roku został przydzielony do służb wywiadu w Kairze.

Wobec krwawej rzezi dokonującej się w Europie w czasie pierwszej wojny światowej państwa zachodnie nie poświęcały...

Dekada przełomu Polska lewica opozycyjna 1968-1980 - ebook/epub
Dekada przełomu Polska lewica opozycyjna 1968-1980 - ebook/epub
Michał Siermiński
Instytut Wydawniczy Książka i Prasa
Pionierska praca wyjaśniająca kiedy faktycznie tacy wybitni weterani opozycji demokratycznej lecz pierwotnie socjalistycznej jak Jacek Kuroń i Adam Michnik zmienili poglądy. Okazuje się, że nastąpiło to w ciągu dziesięciolecia poprzedzającego wybuch rewolucji Solidarności z lat 1980-1981, a nie po jej stłumieniu i że była to bardzo radykalna zmiana całego pierwotnego paradygmatu ideowo-politycznego...