Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00210 006589 20291248 na godz. na dobę w sumie

Kamień podróżny - ebook/epub

Kamień podróżny - ebook/epub
Kamień podróżny - ebook/epub
Zbigniew Kosiorowski
Forma pracownia projektowa i wydawnictwo Anna Nowakowska
Różne bywają kamienie, są polne, przydrożne. A niektóre nawet węgielne. Ale żeby tak kamień miał być podróżny? To dość niecodzienny przypadek. Bo niby jak miałby podróżować – owszem, może i jako jakiś talizman, taki całkiem niewielki, w dłoni ściskany, na drogę do pociągu bylejakiego, do tego na szczęście zielony... Ale przecież to nie taki rodzaj kamienia – ten tytułowy jest na to za ciężki, zbyt wielki, nie do ruszenia nawet przez rwący nurt górskiej Nysy, w który został niegdyś siłami natury wrzucony. Na takim to można conajwyżej stanąć lub spróbować posiedzieć, i to ostrożnie, bo mokry bywa i śliski, a zimą lodem pod śniegiem całkiem opatulony. I pewnie nawet najstarsi kuracjusze z Długopola Zdroju nigdy dotąd nie widzieli, aby mógł się przesunąć choćby o jeden centymetr. Chciaż gdyby tak popatrzeć, jak rozpryskuje wartką wodę i niestrudzenie dzieli ją odkosami, gdyby tak na chwilę zmrużyć oczy niczym mały chłopiec wyglądający przygody, to przecież mogłoby się zdawać, że to nie woda ale kamień właśnie płynie, dziarsko całkiem i nawet pod prąd, jakby w górę rzeki...Świat małych ojczyzn, oglądany dziecięcymi oczyma, bywa wielki i fascynujący – jak u Hrabala w ''Takiej pięknej żałobie'', albo w ''Śmierci pięknych saren'' Oty Pavla. Odbija się w nim własnym echem każda zapamiętana historia, wiekopomna albo śmiechu warta. Ta z mikroskali, dotycząca jedynie własnej rodziny, jak i ta druga, pisana z wielkiej litery, przechodząca do podręczników – ale tłumaczona własną miarą. Lub odrysowywana ćwiczoną dopiero kreską na pierwszych rysunkach, wypróbowywana przy konstruowanych modelach, układana w kolekcjach pocztowych znaczków. Mityczna kraina dzieciństwa, pełna chłopięcych drak, obyczajowych smaczków z epoki i „humoru zeszytów” to przy tym ani idylla, ani eutopia. Bo choć zaludniają ją prócz bliskich i przyjaciół figury charakterystyczne, a niekiedy wręcz i osobistości o których dopiero w przyszłości będziemy się uczyć, to naznaczona jest jakimś podskórnym, powojennym niepokojem. Dziecięcy barometr zawsze bezbłędnie wychwyci wszystkie dorosłe lęki, każdą najbardziej nawet maskowaną niepewność i niedopowiedziany dramat. Dlatego co stronę natkniemy się tutaj na ślady zabużańskich wysiedleń, echa tragedii wołyńskiej, kresowych resentymentów polsko-ukraińskich, niejasnych AK-owskich zaszłości, żmudnego oswajania ziem ponoć odzyskanych – z bandą werwolfu w tle, sowieckimi żołdakami i przymusowym sąsiedztwem rodziny niemieckich dotychczasowych gospodarzy, przyszłych Wypędzonych.Wojciech Eichelberger opisał kiedyś teorię „pakowania plecaka” – symbolicznego wyposażania każdego dziecka przez rodzinę w bagaż, do poniesienia na całą dalszą drogę. Według niej mniej więcej do 6 roku życia ładujemy naszym dzieciom wszystko to, co dobre i potrzebne, ale i niestety także i przygniatające lub wręcz nie do uniesienia niekiedy. Dawne drewniane statki dla zachowania stateczności na wodzie wyposażano niegdyś także właśnie w kamienny balast. Dziś w stoczniach nikt nie używa już kamieni, a słowo balast częściej oznacza zbędny ciężar, którego należałoby się szybko pozbyć. Właściwie dobrany kamień może jednak nie tyle ciążyć, co dać odpowiednią wyporność na resztę życia – zwłaszcza taki dobrze opowiedziany.Mateusz Szczeciński
Wszystkie kategorie Tylko przewodniki Tylko pozostałe kategorie
Książki podobne do wybranej publikacji
Genet Gombrowicza. Historia miłosna. - ebook/epub
Genet Gombrowicza. Historia miłosna. - ebook/epub
Piotr Seweryn Rosół
Słowo/obraz terytoria

'Genet Gombrowicza to inny Gombrowicz, taki, jakiego dotąd nie było, bo właściwie to nigdy go nie było. Taki, który już wie, że nie jest sam, że tak obok niego, jak w nim jest jeszcze inny Gombrowicz i że jest nim właśnie Genet.

Przez tyle lat żyli obok siebie nic o sobie nie wiedząc i nieraz zacierali swoje ślady w pejzażu literatury – to polskiej, to francuskiej. Aż wreszcie...

Dziunia - ebook/epub
Dziunia - ebook/epub
Anna M. Nowakowska
WAB

Jak byś się czuła, gdybyś była dzieckiem nastoletnich rodziców, którzy, nieuświadomieni i beztroscy, spłodzili cię przez przypadek (wstyd i hańba)? I gdyby nikt, albo prawie nikt, cię nie potrzebował ani nie kochał? I czy zły dotyk bolałby cię przez całe życie? (Przecież to tylko dotyk, wielkie rzeczy.)

Nie jest łatwo być Dziunią, akceptowaną tylko przez dziadków od strony matki...

Dziunia - ebook/epub
Dziunia - ebook/epub
Anna M. Nowakowska
WAB

Jak byś się czuła, gdybyś była dzieckiem nastoletnich rodziców, którzy, nieuświadomieni i beztroscy, spłodzili cię przez przypadek (wstyd i hańba)? I gdyby nikt, albo prawie nikt, cię nie potrzebował ani nie kochał? I czy zły dotyk bolałby cię przez całe życie? (Przecież to tylko dotyk, wielkie rzeczy.)

Nie jest łatwo być Dziunią, akceptowaną tylko przez dziadków od strony matki...

Akta Dresdena: Pełnia księżyca - ebook/epub
Akta Dresdena: Pełnia księżyca - ebook/epub
Jim Butcher
Wydawnictwo MAG
Harry Dresden – bezrobotny. To niewiarygodne, a jednak... Czasem nawet tak świetny detektyw jest pod kreską i klepie biedę. Na szczęście z finansowej opresji wybawia go pewne niestandardowe zlecenie.

Interes Harry'ego Dresdena szedł ostatnio marnie. Właściwie to całkiem umarł. Nie był nieumarły - był martwy. Choć przecież można by się spodziewać, że w Chicago znajdzie się więcej zajęć dla jedynego profesjonalnego...

Biedroneczka Klara - ebook/pdf
Biedroneczka Klara - ebook/pdf
Justyna Piecyk
Wymownia

Proponowana Państwu opowieść należy do bajek mądrych, bajek pozwalających najmłodszym bez lęku spoglądać w przyszłość nawet, jeśli przyszłość ta miałaby nie być łatwa.

Opowieść proponowana przez Justynę Piecyk ma dużą wartość wychowawczą i jest bardzo współczesna. Przygotowuje ona dzieci na to, iż w świecie XXI wieku, świecie, w którym wiele dóbr i zachcianek można zdobyć i zaspokoić w łatwy sposób...

Angielski dla dzieci – bajka dwujęzyczna z ćwiczeniami - ebook/pdf
Angielski dla dzieci – bajka dwujęzyczna z ćwiczeniami - ebook/pdf
Justyna Piecyk
Wymownia

Kupując Ladybird Clare, otrzymają Państwo:

  • bajkę w języku angielskim
  • bajkę w języku polskim
  • ćwiczenia językowe do wydrukowania (pdf)
  • kolorowanki do wydrukowania (pdf)


Wzruszająca i głęboka treściowo opowieść o małej biedronce przygotowana została w taki sposób, by najmłodsi, przy asyście rodziców, mogli uczyć się języka angielskiego. Bajka napisana została po angielsku w sposób na tyle prosty...



Humory Hipolita Kabla - ebook/epub
Humory Hipolita Kabla - ebook/epub
Roksana Jędrzejewska-Wróbel
Adamada

Jamnik Hipolit Kabel jest wyjątkowo humorzasty. Bywa smutny, często dopada go chandra, zdarza mu się złościć, a raz wręcz eksplodował, na szczęście obyło się bez strat. Ktoś, kto jest jego przyjacielem, musi być wyjątkowo cierpliwy, łagodny i wyrozumiały. Czy jest ktoś taki? Owszem. Wierny druh kot Alojzy Kocioł zrobi dla Kabunia (jak go pieszczotliwie nazywa) wszystko. Ze stoickim spokojem zniesie każdą uszczypliwość...

Wielki Karol i Mały Lolek - ebook/epub
Wielki Karol i Mały Lolek - ebook/epub
Anna Czerwińska-Rydel
Egmont

Każdy człowiek, nawet najbardziej znany na świecie, nawet taki, który został świętym – był kiedyś dzieckiem. Ciepła opowieść Anny Czerwińskiej-Rydel z pierwszego poziomu serii „Czytam sobie” to historia o takim właśnie człowieku – o świętym Janie Pawle II.

Niebo nad pustynią - ebook/epub
Niebo nad pustynią - ebook/epub
Anna Łacina
Nasza Księgarnia

Młodzi ludzie i egipski raj: wczasy all inclusive. Idylla? Nie całkiem. Każde z nich bowiem przywiozło taki bagaż, że i dorosłemu trudno byłoby się z nim uporać. Anastazja skrywa rany, nie tylko na nadgarstkach. Klara nie zdejmuje czarnych ubrań nawet na plaży. Jednemu z bohaterów rzeczywistość myli się z grami, za to drugi wydaje się niepokojąco idealny.

Spotkanie tej czwórki może oznaczać początek zmian w życiu każdego...

AlphaHuman - książka
AlphaHuman - książka
Mateusz Grzesiak
Sensus

Podróżniku Życia!


Mamy tylko ten jeden moment, więc zatrzymaj się na chwilę z tą książką w dłoniach. Nie ma przypadków. Nic nie dzieje się bez przyczyny. Niekiedy dopiero po latach rozumiemy dlaczego.

Za chwilę stanie się coś ważnego. Zadasz sobie pytanie, które jest kwintesencją zrozumienia tego, co doprowadziło Cię do tej chwili.

Pełnisz różne role w swoim życiu - członka rodziny...



Prowincja pełna szeptów - audiobook
Prowincja pełna szeptów - audiobook
Katarzyna Enerlich
PRL

Wiadomość z Syberii spada na Ludmiłę jak przysłowiowy grom z jasnego nieba. Czy znajdzie siły, by wrócić do normalnego życia? Przecież tak wielu ludzi ją potrzebuje.

W książce spotkamy prawdziwe szeptuchy, które zamieszkują rubieże naszego świata. Mazury, Podlasie czy daleka Syberia – w tych i innych miejscach zawsze żyły tajemnicze kobiety, które swoimi szeptami pomagały innym stawać się lepszymi i szczęśliwszymi...



Kochają mnie do szaleństwa. Prawdziwa historia Jureczka - ebook/epub
Kochają mnie do szaleństwa. Prawdziwa historia Jureczka - ebook/epub
Brygida Grysiak
Znak
Jestem Jurek, mam pięć lat i naprawdę dużą głowę – to taki trochę mój znak rozpoznawczy. Głowa jest duża nie tylko dlatego, że jestem bardzo mądrym chłopcem – tak mówią Mama z Tatą – ale też dlatego, że jak byłem naprawdę malutki, to zamieszkał w niej wielki guz.Cztery lata temu lekarze dawali mi tylko kilka tygodni życia. Wszyscy już myśleli, że umrę. Nawet Mama i Tata...
Czas odwetu - ebook/epub
Czas odwetu - ebook/epub
Lili St. Crow
Wydawnictwo Amber
Wielki finał bestsellerowej serii „Inne Anioły”! Przed dziewczyną inną niż wszystkie – niebezpieczną, wrażliwą, samotną i zakochaną – ostatnia walka, ostatni wybór, ostatnia ofiara...

Nikt się nie spodziewał, że Dru wytrwa tak długo. Zniosła morderczy trening i nieustanne zagrożenie. Walczyła z mordercami rodem nie z tego świata. Pokonała potwory ze swoich najgorszych koszmarów...

W cieniu rozkwitających dziewcząt - ebook/epub
W cieniu rozkwitających dziewcząt - ebook/epub
Officyna

Arcydzieło, nie bardzo daje się definiować. Arcydziełem jest to, co do czego zgadzamy się, że jest arcydziełem. Musi zatem zyskać odpowiednią liczbę entuzjastów, a niekiedy trwa to długo. Musi przejść próbę czasu, a bywa przecież, że popada na pewien okres w zapomnienie. A przede wszystkim musi mieć w sobie to nieuchwytne coś, co pozwala mu spełnić powyższe warunki. Nie musi przy tym wcale zostać dokończone i ostatecznie wycyzelowane...

Przygody Tomka Sawyera - audiobook
Przygody Tomka Sawyera - audiobook
Mark Twain
Agora SA
„Przygody Tomka Sawyera” to jedna z najsłynniejszych powieści dla dzieci i zarazem najbardziej znane dzieło amerykańskiego pisarza Marka Twaina. W wersji audio interpretuje ją Artur Barciś.

„Nigdy nie pozwoliłem szkole stanąć na drodze mojej edukacji” – tak ponoć mawiał mistrz prozy Mark Twain i tak, gdyby dorósł, mawiałby z pewnością bohater jego najsłynniejszej powieści...

Regina zamyka drzwi - ebook/epub
Regina zamyka drzwi - ebook/epub
Jacek Melchior
Wielka Litera
Powieść intrygująca jak tytułowa bohaterka: kobieta silna i pełna sprzeczności, apodyktyczna, a przecież o wielkim sercu, która wbrew okolicznościom dążyła do tego, by żyć tak, jak sobie wymarzyła.

Historia Polki, urodzonej przed wojną i pochodzącej z biednej, wielodzietnej rodziny, umierającej w podeszłym wieku jako Austriaczka w swym eleganckim, wiedeńskim apartamencie...

Kobra - ebook/epub
Kobra - ebook/epub
Katarzyna Wasilkowska
Literatura

Po wypadku rodzina Tomka musi na nowo wskoczyć na tory codzienności. Kiedy wydawało mu się, że chłopiec już przyzwyczaił się do nowej sytuacji, okazuje się, że los niesie dla niego kolejną niespodziankę. Wyjeżdża na mazowiecką wieś do babci, o której do tej pory nie miał pojęcia, i tam, daleko od domu, bez wsparcia najlepszych kolegów, poznaje tajemnicę swojej rodziny i mierzy się z własnym strachem...

Coś mocniejszego - ebook/epub
Coś mocniejszego - ebook/epub
Rafał A. Ziemkiewicz
Fabryka Słów

Każdy czasem marzy o kimś, kto spełni nasze najskrytsze marzenia, nawet te, do których wstyd się przyznać... Jeśli jednak już zdecydujemy się wypowiedzieć życzenie, trzeba uważać, bo w pobliżu może pojawić się 'dobra' wróżka albo, co gorsza, firma 'Sprawiedliwa Magia' gotowe rzucić klątwę, co może przynieść całkiem nieoczekiwane efekty... Bywa, że pisarze miewają pustkę w głowie i nie są w stanie skreślić ani jednego...

Wstyd - ebook/epub
Wstyd - ebook/epub
Iga Zakrzewska-Morawek
Wielka Litera

Trzy zwyczajne kobiety z kamienicy na wrocławskim Nadodrzu. Może znasz je z sąsiedztwa albo spotykasz w domu? Może jesteś jedną z nich? I wstydzisz się tego.

Zośkę porzuciła pracująca na kolei matka. Dziewczyna do dziś czuje smak upokorzenia, które rośnie jak gula w gardle na wspomnienie przypalonych ziemniaków z zakładowej stołówki. Marta nawet nie chce pamiętać swojego panieńskiego nazwiska w jej uszach brzmi jak nie raz...

Księga Jesiennych Demonów - ebook/epub
Księga Jesiennych Demonów - ebook/epub
Jarosław Grzędowicz
Fabryka Słów

'Każdy się czegoś boi. Jeden ciemności, drugi potworów spod z łóżka. A może Tobie wydaje się, że nic Cię nie przeraża? Księga jesiennych demonów szybko udowodni Ci, że jednak tak. (...) Tutaj przerażenie ukryte jest bardzo głęboko, autor dotyka najmocniej zakorzenionych w nas lęków.'

Bartosz Szczyżański, Poltergeist

'Coś dla miłośników horrorów, czyli mroczna twórczość autora z wyrobioną już renomą...

Klucze - ebook/epub
Klucze - ebook/epub
Adam Lang
Wydawnictwo Literackie

Ile razy można przeżyć koniec świata? Adam ma kilkanaście lat i przeżył go trzykrotnie. Nieoczekiwana wyprowadzka ojca, pewien wypadek... Potem było całkiem znośnie. Mógłby nawet nazywać się farciarzem, ale generalnie życie licealisty proste nie jest. Matka nie odpuszcza. Do kumpli czasami wstyd się przyznać. W szkole nie sposób uciec Domańczykowi (niby fajny historyk, ale uwziął się i już)...

Karuzela - ebook/epub
Karuzela - ebook/epub
Agnieszka Lis
Czwarta Strona

'Że cię nie opuszczę aż do śmierci...

Renata żyje w nieustannym biegu. Trudno jej znaleźć choćby krótką chwilę tylko dla siebie. Cały dom jest na jej głowie, co przy trójce małych dzieci i ciągle nieobecnym mężu nie jest łatwe. Poza tym, od pewnego czasu kobieta boryka się z różnymi dolegliwościami. Najlżejszy dotyk sprawia, że na jej ciele pojawiają się sińce...

Prowincja pełna szeptów - ebook/epub
Prowincja pełna szeptów - ebook/epub
Katarzyna Enerlich
Wydawnictwo MG

Wiadomość z Syberii spada na Ludmiłę jak przysłowiowy grom z jasnego nieba. Czy znajdzie siły, by wrócić do normalnego życia? Przecież tak wielu ludzi ją potrzebuje.

W książce spotkamy prawdziwe szeptuchy, które zamieszkują rubieże naszego świata. Mazury, Podlasie czy daleka Syberia – w tych i innych miejscach zawsze żyły tajemnicze kobiety, które swoimi szeptami pomagały innym stawać się lepszymi i szczęśliwszymi...

Szkoła bez krzeseł - ebook/pdf
Szkoła bez krzeseł - ebook/pdf
Elżbieta Łoźna, Iwona Łoźna
Wydawnictwo Psychoskok
Słowo „szkoła” kojarzy się nam zwykle z budynkiem, w którym są klasy, a w nich uczniowie zasiadający w ławkach i nauczyciel stojący przy tablicy. A przecież wielu z nas jest uczniami jeszcze innej szkoły, która nie mieści się w murach budynku szkolnego, nie ma w niej klas ani tablic, stolików ani krzeseł, to Szkoła Jezusa. Brak budynku i podstawowych sprzętów szkolnych nie oznacza jednak...







Szkoła bez krzeseł - ebook/epub
Szkoła bez krzeseł - ebook/epub
Elżbieta Łoźna, Iwona Łoźna
Psychoskok

Słowo „szkoła” kojarzy się nam zwykle z budynkiem, w którym są klasy, a w nich uczniowie zasiadający w ławkach i nauczyciel stojący przy tablicy. A przecież wielu z nas jest uczniami jeszcze innej szkoły, która nie mieści się w murach budynku szkolnego, nie ma w niej klas ani tablic, stolików ani krzeseł, to Szkoła Jezusa. Brak budynku i podstawowych sprzętów szkolnych nie oznacza jednak...






Życzenie - ebook/pdf
Życzenie - ebook/pdf
Mariola Peisert
Goneta

Krótkie opowiadanka dla najmłodszych z pointą i wszystkie szczęśliwie zakończone. Historie oscylują wokół Bożego Narodzenia, jakby Autorka chciała zwrócić uwagę na ten specjalny czas spełniających się życzeń. No i właśnie się spełniają. Nie wszystkie życzenia, gdy się spełnią dają szczęście. Przesłanie jest jednak jasne — śmiech dziecięcy, beztroska i niewinność zawsze wnoszą promyk światła nadziei na lepsze...

Życzenie - ebook/epub
Życzenie - ebook/epub
Mariola Peisert
Goneta

Krótkie opowiadanka dla najmłodszych z pointą i wszystkie szczęśliwie zakończone. Historie oscylują wokół Bożego Narodzenia, jakby Autorka chciała zwrócić uwagę na ten specjalny czas spełniających się życzeń. No i właśnie się spełniają. Nie wszystkie życzenia, gdy się spełnią dają szczęście. Przesłanie jest jednak jasne — śmiech dziecięcy, beztroska i niewinność zawsze wnoszą promyk światła nadziei na lepsze...

Zaczekaj - ebook/pdf
Zaczekaj - ebook/pdf
Wojciech Rozner
Goneta

 

Tomik poezji, mówiący o uczuciach w ogóle, piętnujący zło jako takie, spotykane w naszym życiu i gloryfikujący to, co w nas dobre. Niestety, tych złych jakże ludzkich cech w nas samych jest więcej.

W tomiku niniejszym są też krótkie refleksje całkiem nie rymowane, punktujące to, co w miłości jest istotne i to nie tylko to, co najpiękniejsze, a skrywane w naszych wnętrzach. Jest tu serce przedstawione jako skazaniec...

Powietrze jest zimne - ebook/pdf
Powietrze jest zimne - ebook/pdf
Aleksander Sowa
Aleksander Sowa

Prawdziwe historie, które przeniosą Czytelnika do kabiny samolotu, szybowca, pod czaszę spadochronu albo na pokład bombowca w locie bojowym nad okupowaną Polskę. Między słowami można natrafić na ślady uciekających drogą lotniczą z PRL na Zachód Polaków, wspomnienia, przyjaźnie albo tragiczne w skutkach ludzkie błędy.

Różnorodne objętościowo utwory podejmują tematykę związaną z historią lotnictwa...







Polski hydraulik i najnowsze opowieści ze Szwecji - ebook/epub
Polski hydraulik i najnowsze opowieści ze Szwecji - ebook/epub
Maciej Zaremba Bielawski
Agora

„Nie jest przypadkiem, że to właśnie Szwecja stała się w ostatnich latach przedmiotem czarnych mitów i opowieści fantastycznych. Jesteśmy przecież pilotem doświadczalnym nowoczesności. Tutaj wszystko, co tchnie postępem, nowe pomysły na życie, nowinki techniczne, a także reformy społeczne, przyjmuje się wcześniej – i przede wszystkim masowo.
Zdarza się, że po jakimś czasie te nowinki zostają odrzucane – także masowo i...

Wielki Diament 1 - ebook/epub
Wielki Diament 1 - ebook/epub
Joanna Chmielewska
Wydawnictwo Klin

Intryga rozpoczyna się w kolonialnych Indiach XIX wieku, gdzie prawowitym właścicielom zostaje skradziony tytułowy wielki diament. Cenny kamień wędruje przez rozmaite ręce i epoki, aby odnaleźć się współcześnie w pewnej polskiej rodzinie. 'Świątynia była rzeczywiście bardzo stara i zaniedbana, a dżungla, choćby tylko w postaci zagajnika, robiła swoje. Korzenie i pnie drzew rozepchnęły kamienie...

Nie do pomyślenia. . O ludziach, których mózgi działają inaczej - ebook/epub
Nie do pomyślenia. . O ludziach, których mózgi działają inaczej - ebook/epub
Helen Thomson
Wydawnictwo JK

Wyobraź sobie, że gubisz się we własnej kawalerce, że wokół ludzi dostrzegasz aureolę, że pamiętasz każdą minioną chwilę Puść wodze fantazji i spojrzyj na świat inaczej niż wszyscy, choćby oczami tygrysa albo kogoś, kto namacalnie czuje ból innych ludzi. Spróbuj pomyśleć, jak to jest żyć w przeświadczeniu, że się już nie żyje, albo z dnia na dzień zmienić osobowość...

Całkiem przypadkiem - ebook/epub
Całkiem przypadkiem - ebook/epub
Karol Machnowski
Psychoskok Wydawnictwo

Całkiem przypadkiemto historia miłosna osadzona w realiach małego miasteczka, pisana w formie sms. Sms-owe dialogi zdradzają siłę uczuć i niezwykłe przyciąganie bohaterów, niestety, nie wszystko jest tak proste, jak mogłoby się wydawać.

Bohaterka – Olga – to dziewczyna z problemami emocjonalnymi, wywodząca się z domu, w którym zabrakło mamy, ojciec pił...