Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00104 002713 20872305 na godz. na dobę w sumie

Pedagogika grecka od Protagorasa do Posejdoniosa - ebook/pdf

Pedagogika grecka od Protagorasa do Posejdoniosa - ebook/pdf
Pedagogika grecka od Protagorasa do Posejdoniosa - ebook/pdf
Marcin Wasilewski-19%
Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
W publikacji autor bada elementy myślenia o wychowaniu i kształceniu w poezji epickiej, lirycznej i dramatycznej, w prawodawstwie, badaniach natury, sofistyce i filozofii starożytnej Grecji. Analizą obejmuje około 800 lat (od okresu archaicznego po hellenistyczny) rozwoju myśli pedagogicznej i omawia dorobek blisko 50 myślicieli z tego okresu. Oryginalność tej książki ma kilka istotnych wymiarów. Po pierwsze współczesna polska literatura pedagogiczna nie posiada monografii łączącej w sobie analizę odnalezionych, wydobytych z zapomnienia fragmentów tekstów greckich, ich tłumaczenia oraz pedagogicznej, ale także historyczno-filozoficznej, interpretacji. Po wtóre analizowana praca jest syntezą jednego autora długiej perspektywy czasowej, co w kontekście raczej dominujących narracji fragmentarycznych jest także istotnym osiągnięciem Autora. Nowożytna polska pedagogika w kolejnych odsłonach swego rozwoju zawsze sięgała po tradycje wspólne całej kulturalnej Europie. Przywołanie w dobie postmodernizmu źródeł naszej - europejskiej - kultury jest nie tylko uzasadnieniem obecności polskiej humanistyki w jej obrębie, ale także asumptem do współczesnego odczytania przesłania mistrzów antyku. Z recenzji prof. nadzw. dr. hab. Sławomira Sztobryna Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej
Wszystkie kategorie Tylko edukacja Tylko pozostałe kategorie
Książki podobne do wybranej publikacji
Współczesna myśl pedagogiczna - ebook/epub
Współczesna myśl pedagogiczna - ebook/epub
Śliwerski Bogusław-19%
Oficyna Wydawnicza IMPULS
Publikacja powstała jako dopełnienie wcześniejszych studiów Autora nad współczesnymi teoriami i nurtami wychowania. Książka nie ma charakteru badań historycznych, gdyż zakres analizowanego rozwoju myśli pedagogicznej ma niedługą historię, a pod pewnymi względami wykracza nawet poza rozwój nauk pedagogicznych, choć te czerpią z nich swoje inspiracje. Książka jest owocem prowadzonych przez wiele lat badań i dyskusji w środowiskach...
Pismo, tekst, literatura - ebook/pdf
Pismo, tekst, literatura - ebook/pdf
Paweł Majewski-19%
Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego

Przedmiotem dociekań autora jest antyczna Grecja – archaiczna, klasyczna i hellenistyczna – i to bynajmniej nie w całokształcie swoich fenomenów piśmiennych, ponieważ autor celowo pomija choćby praktyki religijne, a praktyki społeczno-polityczne uwzględnia jedynie w bardzo ograniczonym zakresie. Książka jest próbą ogólniejszej interpretacji dziejów kultury greckiej zgodnie z regułami teorii mediów...









W poszukiwaniu podstaw pedagogiki humanistycznej - ebook/pdf
W poszukiwaniu podstaw pedagogiki humanistycznej - ebook/pdf
Andrzej Ryk-19%
Impuls

Celem pracy jest próba skonstruowania podstaw pedagogiki humanistycznej w oparciu o analizę tzw. „rdzennej” fenomenologii Edmunda Husserla. Autor odsłania najpierw podstawowe cechy i założenia samej fenomenologii Husserla by następnie podążyć tropem jego kontynuatorów. W dalszej części pracy odsłania fenomenologiczne aspiracje w naukach społecznych. Efektem pracy jest podjęta próba aplikacji fenomenologii transcendentalnej do teorii...

Historia filozofii Tom 1 - ebook/epub
Historia filozofii Tom 1 - ebook/epub
Władysław Tatarkiewicz-19%
Wydawnictwo Naukowe PWN
Pierwszy tom klasycznego podręcznika do historii filozofii napisany przez wybitnego filozofa i estetyka. Ukazuje dzieje myśli jako historii myślicieli. Omawia doktryny oraz najważniejsze zagadnienia. Kolejne wydanie wielokrotnie wznawianego, klasycznego już, podręcznika do historii filozofii. Autor – filozof i historyk filozofii, estetyk i historyk sztuki, etyk, wykładowca...
Niemcy 1890-1945. Dzieje państwa i społeczeństwa - ebook/pdf
Niemcy 1890-1945. Dzieje państwa i społeczeństwa - ebook/pdf
Tadeusz Kotłowski-19%
Avalon

„Znany, ceniony i doświadczony badacz dziejów nowożytnych i najnowszych Niemiec prof. Tadeusz Kotłowski, związany z posiadającym piękne tradycje niemcoznawcze ośrodkiem poznańskim, podjął się opracowania jednego z najważniejszych fragmentów dziejów Niemiec, którego cezury wytaczają: przełom XIX i XX wieku, okres niebywałego rozkwitu gospodarki i nauki niemieckiej, a z drugiej strony kapitulacja III Rzeszy i rozwianie się...

Pro Domo Et Pro Arte - ebook/epub
Pro Domo Et Pro Arte - ebook/epub
Wilhelm Feldman-19%
NetPress Digital Sp. z o.o.
Dzieło autorstwa polskiego publicysty, krytyka i historyka literatury. Autor m.in. 'Współczesnej literatury polskiej'; także dramatopisarz i prozaik. Jego sztandarowe opracowanie 'Współczesna literatura polska' miało za życia autora kilka wydań zawierających uzupełnienia autora obejmujące kolejne okresy. 'O Rosji' 'Stronnictwa i programy polityczne w Galicji 1846-1906'; 'Dzieje polskiej myśli politycznej w okresie porozbiorowym'...
W Sprawie Teatralnej - ebook/epub
W Sprawie Teatralnej - ebook/epub
Wilhelm Feldman-19%
NetPress Digital Sp. z o.o.
Dzieło autorstwa polskiego publicysty, krytyka i historyka literatury. Autor m.in. 'Współczesnej literatury polskiej'; także dramatopisarz i prozaik. Jego sztandarowe opracowanie 'Współczesna literatura polska' miało za życia autora kilka wydań zawierających uzupełnienia autora obejmujące kolejne okresy. 'O Rosji' 'Stronnictwa i programy polityczne w Galicji 1846-1906'; 'Dzieje polskiej myśli politycznej w okresie porozbiorowym'...
Rzecz O Narodowej Demokracji - ebook/epub
Rzecz O Narodowej Demokracji - ebook/epub
Wilhelm Feldman-19%
NetPress Digital Sp. z o.o.
Dzieło autorstwa polskiego publicysty, krytyka i historyka literatury. Autor m.in. 'Współczesnej literatury polskiej'; także dramatopisarz i prozaik. Jego sztandarowe opracowanie 'Współczesna literatura polska' miało za życia autora kilka wydań zawierających uzupełnienia autora obejmujące kolejne okresy. 'O Rosji' 'Stronnictwa i programy polityczne w Galicji 1846-1906'; 'Dzieje polskiej myśli politycznej w okresie porozbiorowym'...
Pro domo et pro arte - ebook/epub
Pro domo et pro arte - ebook/epub
-19%
FSNZ
Dzieło autorstwa polskiego publicysty, krytyka i historyka literatury. Autor m.in. 'Współczesnej literatury polskiej'; także dramatopisarz i prozaik. Jego sztandarowe opracowanie 'Współczesna literatura polska' miało za życia autora kilka wydań zawierających uzupełnienia autora obejmujące kolejne okresy. 'O Rosji' 'Stronnictwa i programy polityczne w Galicji 1846-1906'; 'Dzieje polskiej myśli politycznej w okresie porozbiorowym'...
Kompetencje rady pedagogicznej. Komentarz praktyczny. Wzory uchwał z serii MERITUM - ebook/pdf
Kompetencje rady pedagogicznej. Komentarz praktyczny. Wzory uchwał z serii MERITUM - ebook/pdf
Piotr Gąsiorek-19%
Wolters Kluwer
Kompetencje rady pedagogicznej wynikają z wielu przepisów prawa. Określa je Ustawa o systemie oświaty, Karta Nauczyciela, ale również ponad dwadzieścia rozporządzeń. Zarówno dyrektorzy szkół (będący przewodniczącymi rad pedagogicznych), jak i nauczyciele (będący członkami rad pedagogicznych), często popełniają błędy, przypisując radzie pedagogicznej kompetencję dyrektora, albo przypisują dyrektorowi kompetencję rady pedagogicznej...



Między myśleniem a działaniem - ebook/pdf
Między myśleniem a działaniem - ebook/pdf
Rafał Godoń-19%
Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego
Rozprawa poświęcona współczesnej filozofii edukacji zwłaszcza w jej odmianie anglosaskiej w której centralne miejsce zajmuje znaczenie relacji między namysłem filozoficznym a praktyką pedagogiczną. Prezentowane w niej rozważania dotyczą zarówno analitycznej koncepcji filozoficznej refleksji nad wychowaniem i kształceniem, jak również ram, w których refleksja ta nabrała charakteru interpretacyjnego...
Przełom dwoistości w pedagogice polskiej. Historia, teoria i krytyka - ebook/epub
Przełom dwoistości w pedagogice polskiej. Historia, teoria i krytyka - ebook/epub
Lech Witkowski-19%
Impuls

 

Z opinii wydawniczej prof. zw. dr. hab. Zbigniewa Kwiecińskiego:

[...] to najważniejsza i najlepsza polska książka z pedagogiki ogólnej od czasu ukazania się ostatnich monografii późnego K. Sośnickiego ponad czterdzieści lat temu. [...]

Teraz pedagogika polska otrzymuje niezwykły prezent w postaci głębokiego i szerokiego zarazem współczesnego odczytania dzieła aż siedmiu mistrzów pedagogiki polskiej...





Czas wolny jako środowisko życia - ebook/epub
Czas wolny jako środowisko życia - ebook/epub
Małgorzata Orłowska, Jacek Błeszyński-19%
Wydawnictwo Naukowe PWN

'(...) praca przedłożona do recenzji posiada walory poznawcze i inspirujące do dalszych studiów i badań nad czasem wolnym w dobie współczesnych przemian stylów życia będących konsekwencją procesów globalizacji, zmian ekonomicznych i procesów społeczno-kulturowych. Książka z pewnością może służyć animatorim czasu wolnego a także być wykorzystana w procesie dydaktycznym kształcenia studentów na kierunkach przygotowujących...


Between History and the Theory of Education. Methodology, Traditions, Quest - ebook/pdf
Between History and the Theory of Education. Methodology, Traditions, Quest - ebook/pdf
red. Agnieszka Stopińska-Pająk-19%
Uniwersytet Śląski

Publikacja Between History and the Theory of Education. Methodology, Traditions, Quest jest zbiorem tekstów pracowników Zakładu Podstaw Pedagogiki i Historii Wychowania Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, podejmuje rozważania nad potrzebą obecności w refleksji pedagogicznej dorobku historii myśli pedagogicznej. W pierwszej części zawiera analizy metodologicznych aspektów omawianych zagadnień...

Historia filozofii Tom 2 - ebook/epub
Historia filozofii Tom 2 - ebook/epub
Władysław Tatarkiewicz-19%
Wydawnictwo Naukowe PWN
Kolejne wydanie wielokrotnie wznawianego, klasycznego już, podręcznika do historii filozofii. Autor – filozof i historyk filozofii, estetyk i historyk sztuki, etyk, wykładowca, nauczyciel kilku pokoleń filozofów – przedstawił dzieje myśli filozoficznej jako historię myślicieli. Po omówieniu doktryn każdego okresu zestawił krótko najważniejsze zagadnienia i pojęcia. Tom pierwszy poświęcony jest filozofii starożytnej...
Historia filozofii Tom 3 - ebook/epub
Historia filozofii Tom 3 - ebook/epub
Władysław Tatarkiewicz-19%
Wydawnictwo Naukowe PWN
Kolejne wydanie wielokrotnie wznawianego, klasycznego już, podręcznika do historii filozofii. Autor – filozof i historyk filozofii, estetyk i historyk sztuki, etyk, wykładowca, nauczyciel kilku pokoleń filozofów – przedstawił dzieje myśli filozoficznej jako historię myślicieli. Po omówieniu doktryn każdego okresu zestawił krótko najważniejsze zagadnienia i pojęcia. Tom pierwszy poświęcony jest filozofii starożytnej...
Poglądy pedagogiczne Bogdana Nawroczyńskiego i ich współczesne implikacje - ebook/pdf
Poglądy pedagogiczne Bogdana Nawroczyńskiego i ich współczesne implikacje - ebook/pdf
Anna Walczak, Alina Wróbel, Marcin Wasilewski-19%
Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
Prezentowana publikacja dotyczy kluczowych aspektów myśli pedagogicznej Bogdana Nawroczyńskiego (1882-1974), jednego z najwybitniejszych klasyków polskiej pedagogiki - historii myśli pedagogicznej, pedagogiki porównawczej, dydaktyki i pedeutologii. Jest on również jednym z najważniejszych przedstawicieli polskiej filozofii wychowania, a jego książkę, Życie duchowe. Zarys filozofii kultury (1947)...

Hermeneutyka. Od sztuki interpretacji do teorii i filozofii rozumienia - ebook/epub
Hermeneutyka. Od sztuki interpretacji do teorii i filozofii rozumienia - ebook/epub
Andrzej Przyłębski-19%
Zysk i S-ka

Andrzej Przyłębski, filozof, tłumacz i dyplomata, w swojej najnowszej książce jest nie tylko przewodnikiem po historii myśli hermeneutycznej oraz podstawowych pojęciach Filozofii Hermeneutycznej, ale także daje wgląd w całość – całość, którą jest nie tylko Filozofia Hermeneutyczna, ale również hermeneutyka jako sztuka interpretacji oraz filozofia hermeneutyczna jako refleksja nad fenomenem rozumienia i jego miejscem w naszej...

Prawa socjalne w Unii Europejskiej a granice swobód rynku wewnętrznego - ebook/pdf
Prawa socjalne w Unii Europejskiej a granice swobód rynku wewnętrznego - ebook/pdf
Marcin Kiełbasa-19%
C. H. Beck

Książka obejmuje analizę relacji praw socjalnych oraz swobód rynku wewnętrznego UE. Autor bada obszary najczęstszych kolizji tych wartości – rozważając tematykę ww. rynku, praw socjalnych, swobody świadczenia usług medycznych i edukacyjnych, delegowania pracowników oraz swobody przedsiębiorczości – szczególnie w kontekście przemieszczania się spółek.

Monografia dotyczy bardzo istotnej oraz aktualnej problematyki (...

Teoria i praktyka logopedyczna. Wybrane zagadnienia - ebook/pdf
Teoria i praktyka logopedyczna. Wybrane zagadnienia - ebook/pdf
Ewa Gacka, Monika Kaźmierczak-19%
Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego

Prezentowany tom zawiera prace z zakresu diagnozy, terapii i profilaktyki logopedycznej, wyniki badań oraz rozważania teoretyczne logopedów reprezentujących różne krajowe ośrodki badawcze, a także przedstawicieli pokrewnych dyscyplin naukowych: medycyny, językoznawstwa, pedagogiki, psychologii. Współczesna logopedia stoi przed różnymi wyzwaniami. Ponieważ wzrasta liczba pacjentów z zaburzeniami mowy...

Zrozumieć Montessori - ebook/pdf
Zrozumieć Montessori - ebook/pdf
Małgorzata Miksza-19%
Impuls

Przedmiotem rozważań książki pt. Zrozumieć Montessori. Czyli Maria Montessori o wychowaniu dziecka jest zaprezentowanie kluczowych pojęć tworzących podstawy teorii pedagogicznej Marii Montessori. Podjęto zatem przede wszystkim zagadnienie wyjaśnienia rozumienia wychowania przez M. Montessori przy uwypukleniu koncepcji rozwoju dziecka i środowiska edukacyjnego( przygotowanego otoczenia)...

Problem intencjonalności działania wychowawczego. Studium teoretyczne  - ebook/pdf
Problem intencjonalności działania wychowawczego. Studium teoretyczne - ebook/pdf
Alina Wróbel-19%
Uniwersytetu Łódzkiego

Książka jest interdyscyplinarnym studium teoretycznych podstaw działania wychowawczego, osadzonym we współczesnym dyskursie paradygmatycznym, stanowi efekt hermeneutycznej interpretacji wybranych teorii pedagogicznych. Znajdujemy w niej odpowiedź na pytanie, jak odwołanie się do kategorii intencjonalności zmienia strukturę teorii pedagogicznej i sens nadany działaniu wychowawczemu jako podstawowemu elementowi praktyki pedagogicznej...

Problem intencjonalności działania wychowawczego. Studium teoretyczne - ebook/pdf
Problem intencjonalności działania wychowawczego. Studium teoretyczne - ebook/pdf
Alina Wróbel-19%
Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
Książka jest interdyscyplinarnym studium teoretycznych podstaw działania wychowawczego, osadzonym we współczesnym dyskursie paradygmatycznym, stanowi efekt hermeneutycznej interpretacji wybranych teorii pedagogicznych. Znajdujemy w niej odpowiedź na pytanie, jak odwołanie się do kategorii intencjonalności zmienia strukturę teorii pedagogicznej i sens nadany działaniu wychowawczemu jako podstawowemu elementowi praktyki pedagogicznej...





Rozkosz zemsty - ebook/pdf
Rozkosz zemsty - ebook/pdf
Lech M. Nijakowski-19%
Wydawnictwo Naukowe Scholar
Książka poświęcona ludobójstwu, czystkom etnicznym i masakrom. Autor stara się wyjaśnić, w jaki sposób dochodzi do tak krwawych aktów zbiorowej przemocy.

W pracy opisano i porównano 12 różnych przypadków ludobójstw totalnych i częściowych – od ludobójstwa Indian w drugiej połowie XIX-wieku w Stanach Zjednoczonych po rzeź Tutsi i Twa w Rwandzie w 1994 roku. Jest to pierwsza praca polskiego autora przedstawiająca tak...



Lektury retroaktywne. Rodowody współczesnej myśli filozoficznej - ebook/epub
Lektury retroaktywne. Rodowody współczesnej myśli filozoficznej - ebook/epub
-19%
Wydawnictwo UNIVERSITAS

Na pierwszy rzut oka tytuł książki, Lektury retroaktywne. Rodowody współczesnej myśli filozoficznej, może być, jeśli nie mylący, to spłaszczający zamysł i powagę zawartego w niej projektu. Nie chodzi bowiem o konwencjonalną lekturę tekstów tradycji filozoficznej, istotnych dla rozwoju filozofii. Chodzi o coś znacznie więcej, o całościową perspektywę tych lektur, jak i o właściwą im metodę...

Obok praw człowieka są jeszcze jego obowiązki. Wybór publicystyki ks. Jana Łady Gnatowskiego z lat 1879-1909 - ebook/pdf
Obok praw człowieka są jeszcze jego obowiązki. Wybór publicystyki ks. Jana Łady Gnatowskiego z lat 1879-1909 - ebook/pdf
Aleksandra Ewelina Mikinka-19%
Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego

Książka stanowi krytyczną edycję wybranych tekstów publicystycznych Jana Łady Gnatowskiego (1855–1925) – kapłana, publicysty, tajnego szambelana papieskiego, nauczyciela, cenionego pisarza, który pozostawił po sobie bogaty dorobek literacki. Współczesny czytelnik może zapoznać się z fragmentami jego utworów uporządkowanych w bloki tematyczne. Tom zawiera teksty najważniejsze, najczęściej komentowane w prasie tamtego okresu...

Wspólnota pytań. Tom 3 - ebook/pdf
Wspólnota pytań. Tom 3 - ebook/pdf
Ewa Paczoska, Izabela Poniatowska, Mateusz Chmurski-19%
Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego
Zbiór przekładów tekstów literackich okresu modernizmu w Europie Środkowo-Wschodniej, obrazujących różne wymiary kształtowania się nowoczesności regionu oraz rozmaite aspekty formowania się tożsamości bohatera literackiego tego okresu. Tom wypełnia lukę badawczą związaną z brakiem publikacji na temat problemów modernizmu Europy Środkowo-Wschodniej drugiej połowy XIX i początków XX wieku...
Relecturas y nuevos horizontes en los estudios hispánicos. Vol. 1: Literatura (poesía y narrativa) - ebook/pdf
Relecturas y nuevos horizontes en los estudios hispánicos. Vol. 1: Literatura (poesía y narrativa) - ebook/pdf
red. Joanna Wilk-Racięska, Marta Kobiela-Kwaśniewska, Jacek Lyszczyna-19%
Uniwersytet Śląski
Pierwszy z czterech tomów monografii Relecturas y nuevos horizontes en los estudios hispánicos poświęcony jest literaturze hiszpańskiej i latynoamerykańskiej, obejmującej analizę zarówno tekstów starszych, uznanych już za kanon literatury, jak i najnowszych dzieł powstałych w języku hiszpańskim w XX i XXI wieku. W prezentowanym tomie zostały zebrane artykuły dotyczące poezji...
Komunikowanie polityczne 2.0 - ebook/pdf
Komunikowanie polityczne 2.0 - ebook/pdf
Łukasz Przybysz-19%
Aspra

Tom 22. serii 'Media początku XXI wieku' wydawanej wspólnie z Instytutem Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego.

'Autora interesuje przede wszystkim to, jak budować skuteczne i długofalowe strategie komunikacyjne, uwzględniające nie tylko realia kształtowane przez czynniki społeczne, ekonomiczne, kulturowe czy międzynarodowe, ale także analogiczne działania podejmowane przez innych liczących się na scenie politycznej partnerów...





Komunikowanie polityczne 2.0 - ebook/pdf
Komunikowanie polityczne 2.0 - ebook/pdf
Łukasz Przybysz-19%
Aspra

Tom 22. serii 'Media początku XXI wieku' wydawanej wspólnie z Instytutem Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego.

'Autora interesuje przede wszystkim to, jak budować skuteczne i długofalowe strategie komunikacyjne, uwzględniające nie tylko realia kształtowane przez czynniki społeczne, ekonomiczne, kulturowe czy międzynarodowe, ale także analogiczne działania podejmowane przez innych liczących się na scenie politycznej partnerów...





Błazen - ebook/epub
Błazen - ebook/epub
Monika Sznajderman-19%
Iskry
Drugie, uzupełnione i poprawione wydanie książki poświęconej mitowi błazna – w literaturze, filmie, filozofii, potocznym myśleniu, w kulturze wysokiej i popularnej.

Praca ta jest szukaniem śladów, pogłosów i powidoków błazeńskiej mitologii w nieoczywistych kontekstach dawnej i współczesnej kultury; tropieniem masek i metafor błazna w filozofii, literaturze, sztuce, myśleniu potocznym...


Antologia liryki hellenistycznej - ebook/epub
Antologia liryki hellenistycznej - ebook/epub
Jerzy Danielewicz-19%
Wydawnictwo Naukowe PWN

Antologia liryki hellenistycznej dopełnia serię książek Jerzego Danielewicza poświęconych liryce greckiej. Na gruncie polskim jest to praca pionierska, przynosząca szeroką panoramę zachowanych tekstów autorów zarówno tych znanych z nazwiska, jak i anonimowych.
Książka odzwierciedla aktualny stan wiedzy i przynosi nowe interpretacje utworów i fragmentów również mniej znanych i dotychczas w tej skali niekomentowanych...

Antologia liryki hellenistycznej - ebook/epub
Antologia liryki hellenistycznej - ebook/epub
Jerzy Danielewicz-19%
Wydawnictwo Naukowe PWN

Antologia liryki hellenistycznej dopełnia serię książek Jerzego Danielewicza poświęconych liryce greckiej. Na gruncie polskim jest to praca pionierska, przynosząca szeroką panoramę zachowanych tekstów autorów zarówno tych znanych z nazwiska, jak i anonimowych.
Książka odzwierciedla aktualny stan wiedzy i przynosi nowe interpretacje utworów i fragmentów również mniej znanych i dotychczas w tej skali niekomentowanych...